“Een extra medewerker op de opvang maakt een wereld van verschil” – Kitty Rodriguez & Petra de Jong

Om de ontwikkeling van een kind te monitoren, vinden er standaard gesprekken plaats tussen de jeugdgezondheidszorg en (aanstaande) ouders. Dit gebeurt op het consultatiebureau. In de wijk Geitenkamp startte eind 2021 een pilot met een 18-maanden-huisbezoek door een jeugdverpleegkundige. Vanwege de positieve ervaringen in deze pilot wordt dit huisbezoek sinds 2024 aangeboden aan alle ouders in de Arnhem-Oost-wijken.

We gaan hierover in tweegesprek met Kitty Rodriguez, coördinator kansengelijkheid en inclusie bij kinderopvang SKAR en Petra de Jong,  jeugdverpleegkundige bij Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM).

18-maanden-huisbezoek
Als jeugdverpleegkundige gaat Petra de Jong dagelijks bij ouders op huisbezoek. “Tijdens dit bezoek zien we de thuissituatie, wat ons een completer beeld geeft dan op het consultatiebureau”, legt Petra uit. “Je ziet zoveel meer. Hoe is de interactie tussen ouder en kind? Hoe voelt het kind zich in huis? Wat heeft een ouder nodig om het kind beter te ondersteunen? Hierbij letten we zowel op verbale als non-verbale communicatie.” Het huisbezoek draait niet alleen om observatie, maar ook om overleg met ouders. “We bespreken thema’s als taalontwikkeling, opvoeding en voeding. Hier sparren we over, waarna we samen naar passende oplossingen of hulpmiddelen zoeken”, legt Petra uit. Daarnaast biedt het huisbezoek ruimte om ouders te informeren over voor- en vroegschoolse educatie (VVE) en hen te stimuleren hier gebruik van te maken.

“Een extra medewerker op de opvang maakt een wereld van verschil”

Voorschoolse opvang
VVE richt zich op kinderen met een mogelijke (taal)achterstand en biedt 4 dagdelen per week voorschoolse educatie om deze inhaalbare achterstand te verkleinen. Kitty Rodriguez, coördinator kansengelijkheid en inclusie bij kinderopvang SKAR, legt uit waarom dit zo belangrijk is: “Sommige kinderen groeien op in minder gunstige omstandigheden, bijvoorbeeld door armoede of een moeilijke woonsituatie. Of ze zijn gevlucht en hebben hierdoor minder structuur of weinig taalstimulering gehad. Dat zorgt op deze jonge leeftijd al voor grote verschillen in hun ontwikkeling. Door de ontwikkelbehoefte van het jonge kind vroegtijdig in beeld te krijgen, kunnen wij hierop inspelen. Zo verkleinen we mogelijke achterstanden en zorgen we dat alle kinderen een eerlijke kans krijgen.”

Sommige kinderen krijgen een VVE- of VVE-plusverwijzing vanuit het consultatiebureau. Hierbij neemt de gemeente een deel van de kosten op zich, zodat er geen belemmeringen zijn om naar de kinderopvang te gaan. “Het verschil tussen VVE en VVE-plus zit hem vooral in de veelzijdigheid van de uitdagingen. Als een kind een taalachterstand heeft door te weinig taalstimulatie, dan gaat het om een VVE-verwijzing. Maar bij meerdere aspecten, zoals achterstand in cognitieve ontwikkeling of sociale vaardigheden, kan een VVE-plusverwijzing nodig zijn”, legt Petra uit.

“Samen met de ouders bespreken we thema’s als taalontwikkeling, opvoeding en voeding”

Extra pedagogisch medewerker
In Arnhem-Oost hebben veel VVE-peuteropvanglocaties sinds kort een derde pedagogisch medewerker, mogelijk gemaakt door het Nationaal Programma Arnhem-Oost. Dit biedt meer ruimte voor persoonlijke aandacht en gerichte ondersteuning. “Een extra pedagogisch medewerker maakt een wereld van
verschil”, vertelt Kitty. “Normaal gesproken draai je een groep van 16 kinderen met 2 professionals. Met 3 medewerkers kun je in kleinere groepjes werken, een-op-een aandacht geven en activiteiten organiseren die specifiek inspelen op de behoeften van een kind.” Informatie die tijdens het huisbezoek is verzameld over een kind, is erg waardevol voor de kinderopvang. “Bij een VVE-plusverwijzing hebben we altijd een warme overdracht met het consultatiebureau”, legt Kitty uit. “Daardoor weten we al vóór de start van de opvang wat een kind nodig heeft. Dit zorgt ervoor dat we meteen kunnen inspelen op de ontwikkelbehoeften. Als er bijvoorbeeld sprake is van een taalachterstand, kunnen we extra begeleiding vanuit een logopediste inzetten of het spelmateriaal op de groep aanpassen. Dat we nu op veel locaties een extra pedagogisch medewerker hebben, maakt dat we de uiteenlopende vragen en zorgbehoeften kunnen verdelen. Zowel op groepsniveau als individueel.”

Samenwerken voor vertrouwen
Een goede samenwerking tussen de jeugdgezondheidszorg en kinderopvang SKAR is belangrijk, vinden Petra en Kitty. “Alles wat je voor elkaar wilt krijgen met een ouder, valt of staat bij het vertrouwen en de open communicatie die je met die ouder hebt. Als dat er niet is, krijg je niets gedaan”, legt Petra uit. “Wij zien kinderen vanaf de geboorte en hebben vaak al een langdurige vertrouwensband opgebouwd met de ouders.” Kitty knikt. “Dat vertrouwen helpt ons enorm. Bijvoorbeeld bij de warme overdracht: die vindt alleen plaats met toestemming en aanwezigheid van de ouders.” Veel ouders staan open voor extra begeleiding. “Maar sommigen zijn bang voor het stempeltje dat hun kind krijgt”, legt Petra uit. “Terwijl het eigenlijk gaat om het bieden van de juiste begeleiding.” Kitty vult aan: “Of het nu gaat om een mogelijke taalachterstand, zorgbehoefte op het sociaal-emotionele vlak of een andere zorgvraag: we werken samen om het kind centraal te stellen. Dat vertrouwen moeten we met z’n allen zien op te bouwen.” Petra: “En we moeten ouders duidelijk blijven maken: alle betrokken organisaties willen zich inzetten voor de ontwikkeling van jouw kind. En die hebben allemaal maar één doel: het beste voor jouw kind.