Bondgenotenbijeenkomst Immerloo Schuldenvrij

Verdieping in drie casussen

Na een korte update over de stand van zaken van het experiment en de resultaten tot nu toe, doken de bondgenoten onder begeleiding van Learning by Simulation in drie gezinssituaties. De omvang en verwevenheid van problemen – op vrijwel alle leefgebieden en vaak over generaties heen – maakten veel indruk. Daarbij stonden de vragen centraal:

• Waar gaat het in het systeem mis?
• Wat kunnen we nú al anders doen?
• Wat vraagt dit van mijn organisatie en van mijn rol?

Belangrijkste inzichten & opbrengsten

De harde realiteit van armoede

De casussen maakten opnieuw zichtbaar hoe precair de situatie voor huishoudens is. Zoals het gezin dat na betaling van de vaste lasten slechts €54 per maand overhoudt om van te leven. Of het afhankelijk zijn van charitatieve hulp voor basisvoorzieningen zoals eten, kleding en huisraad. Ook werd duidelijk hoe belangrijk meer voorspelbaarheid van uitkeringen en toeslagen is. Gezinnen die hiervan afhankelijk zijn ervaren grote onrust, omdat het geld dat vanuit verschillende regelingen binnenkomt niet gelijk loopt met de vaste lasten die betaald moeten worden en die regelingen bovendien heel ingewikkeld zijn.

Betere toeleiding naar hulp

• Huisartsen zien regelmatig inwoners met financiële stress en schulden, maar weten niet altijd waar zij hen lokaal kunnen aanmelden. Betere informatievoorziening is nodig.
• Brugfunctionarissen op scholen kunnen een sleutelrol spelen in het signaleren en motiveren van gezinnen met schulden om hulp te zoeken.
• Signalen dat het niet goed gaat met een gezin komen bij veel verschillende organisaties binnen (gemeente, UWV, corporaties, sociaal werk, huisartsen), maar worden nog te weinig met elkaar verbonden. Snellere en directere samenwerking tussen deze instanties is van belang.

De noodzaak van regie

Steeds opnieuw klonk dezelfde boodschap:

• Ons sociale stelsel veronderstelt een mate van zelfredzaamheid die gezinnen juist op het moment dat zij een beroep moeten doen op ondersteuning vaak niet hebben.
• Eén regisseur en één plan zijn essentieel voor de meest kwetsbare huishoudens. Versnipperde hulp leidt tot een onvolledig beeld en ineffectieve ondersteuning. De casus van het gezin dat bijna ten onder ging aan de verlieslatende onderneming van de vader illustreerde dit scherp: als het totaalplaatje eerder duidelijk was geweest, had de vader tijdig hulp gekregen om zijn onderneming te beëindigen in plaats van deze koste wat kost overeind te houden.
• Regie betekent ook: vasthouden wanneer het nodig is, pas loslaten wanneer het kan. Sommige inwoners hebben langdurige of zelfs levenslange ondersteuning nodig.
• De regisseur zorgt bovendien dat de juiste hulpvraag wordt gesteld en dat organisaties op het juiste moment worden aangehaakt. Veel hulp is er al — het komt vaak alleen te laat of niet op het juiste moment samen.

Een netwerk dat het verschil maakt

Tijdens de bijeenkomst werden veel goede ideeën en inzichten gedeeld vanuit het besef dat we allemaal onderdeel zijn van het systeem — en dus ook gezamenlijk verantwoordelijk om het te verbeteren. Bij de borrel na afloop ontstonden opnieuw waardevolle nieuwe verbindingen. Bondgenoten die elkaar nog niet kenden, vonden elkaar op inhoud en gedeelde motivatie. De beweging rond Immerloo Schuldenvrij wordt steeds groter en krachtiger, waardoor de opbrengsten van het experiment straks breed kunnen landen en gezinnen daadwerkelijk beter worden bereikt en ondersteund.