“Het programma gaat in op de dynamiek tussen de leefwerelden binnen en buiten de school” – Iliass El Hadioui

1. Wat houdt het programma Transformatieve School in?
“De Transformatieve School is een verbetercultuur- en professionaliseringsprogramma voor scholen in het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs. Het programma gaat in op de dynamiek tussen de leefwerelden binnen en buiten de school, en de wijze waarop het team van professionals daarmee omgaat.”

2. Hoe ziet het programma eruit?

“Het programma bestaat uit drie lijnen. Met de pedagogisch-didactische lijn werken we aan het verder professionaliseren van het leraarhandelen in de klas. Met de cultuurlijn wordt gewerkt aan de gewenste schoolcultuur. In de leiderschapslijn kijken we welke interventies gedaan kunnen worden vanuit de schoolleiding ten behoeve van de verbetercultuur en het gemeenschappelijk geloof in eigen kunnen.”

3. Welke scholen hebben vooral baat bij het programma?

“Scholen die het programma doorlopen, hebben vaak een complexe opdracht: in het voortgezet onderwijs vaak grote scholen met een veranderende leerlingenpopulatie waar de sociale codes van thuis, de peer group én school bij elkaar komen. Kinderen moeten voortdurend tussen die leefwerelden code-switchen. Op basis van het onderzoeksprogramma zijn drie trends onderscheiden waar teams mee aan de slag gaan: het ontbreken van een basisrust in de klas om tot leren te komen, de versterking van de verschillen tussen leerlingen door de lessen en de trend van leerlingen die cognitief alles meemaken in de les maar de schoolcultuur niet ervaren als die van hen.”

“Het programma gaat in op de dynamiek tussen de leefwerelden binnen en buiten de school” – Iliass El Hadioui is als onderwijssocioloog verbonden aan de Erasmus Universiteit en de Vrije Universiteit Amsterdam

4. Wat is de kracht van het programma?

“De scholen waarderen de aandacht voor het ontwikkelen van een gemeenschappelijke taal die het didactische en het pedagogische verbindt alsook de individuele leraar, het team en de schoolleiding. Een gedeelde taal maakt het makkelijker om effectief te communiceren over bijvoorbeeld gedragscodes, groepsdynamiek en culturele verschillen. Deze taal en de ruimte om ervaringen met elkaar te delen vormen de sleutel tot de versterking van de school als leer- en leefomgeving. Daarnaast slaan we met het programma een brug tussen wetenschap en praktijk wat als prettig wordt ervaren. Tot slot komen de trainers zelf uit het primaire proces waardoor ze de leraren op een dieper niveau begrijpen.”

5. Wat is de belangrijkste les voor de deelnemers?

“Het belang van het team als collectief en van een gezamenlijke schoolcultuur. Ons onderwijs is eigenlijk heel individueel ingericht. We leiden leraren op om in hun klas het beste te doen. Ieder op zijn eigen manier. In het programma ligt de focus op het herstellen van de ik-we-balans: kijk naar je schoolcultuur, formuleer een gemeenschappelijk normatief kader, werk aan een cultuur waarin het geloof in eigen kunnen van de leerlingen en van het docententeam als geheel centraal staat. Je doet het als team samen.”