“We handelen snel om te voorkomen dat situaties uit de hand lopen” – Hendrik Spoelman & Merel Beernink
Destijds ook gekeken naar het televisieprogramma Bureau Arnhem waarin politieagenten regelmatig geconfronteerd werden met mensen met verward gedrag? Geen misdaad, wel zorgen. Geen strafbaar feit, wel overlast.
In Arnhem-Oost loopt de pilot Wijk-GGD, een preventieve aanpak voor mensen met verward of onbegrepen gedrag. De politie is vaak als eerste ter plaatse bij een melding over een verward persoon, maar lang niet iedere melding vraagt om inzet van agenten.
De politie is meestal als eerste ter plaatse bij een verward persoon. Maar lang niet elke melding vraagt om inzet van agenten. Hendrik Spoelman is wijkagent en regiehouder onbegrepen gedrag & overlastplegers bij de politie in Arnhem. “Mensen bellen toch snel 112 als ze zich zorgen maken om hun buurman of een persoon op straat. Maar vaak gaat het om niet-acute zorggevallen. In die gevallen is hulpverlening juist belangrijker dan handhaving”, legt hij uit.
““Er is duidelijk behoefte aan deze aanpak”” – Hendrik Spoelman, wijkagent en regiehouder onbegrepen gedrag & overlastplegers bij de politie in Arnhem.
Wanneer de politie een melding van een verward persoon binnenkrijgt, wordt beoordeeld of het om een acute of niet-acute situatie gaat. “Bij acute situaties, zoals een zelfmoorddreiging, komt de crisisdienst Pro Persona in actie”, legt Hendrik uit. Maar bij niet-acute situaties werkt het anders. “Als wij als politie een verward persoon aantreffen, kunnen we de ernst van de situatie niet altijd inschatten. Als iemand dronken is of hard loopt te schreeuwen bijvoorbeeld. Ook dan bellen we Pro Persona. Zij zien in hun systeem of de persoon al psychische zorg krijgt. Is dat niet zo? Dan stopt ons werk daar en krijgt de persoon bij een niet-acute situatie geen verdere hulp.”
Hulpverlening in plaats van handhaving
Door de pilot Wijk-GGD krijgen personen die nog niet in het zorgsysteem staan nu óók de juiste hulp. Merel Beernink is een van de wijk-GGD’ers in Arnhem-Oost. “De politie doet bij ons een melding van verward gedrag. Binnen 48 uur gaan we met 2 wijk-GGD’ers op bezoek bij de persoon over wie de melding is gedaan. We handelen snel om te voorkomen dat situaties uit de hand lopen. De meeste mensen staan open voor een gesprek, merkt Merel. “Bij hen thuis bespreken we in een vertrouwde omgeving wat er allemaal speelt. We proberen zoveel mogelijk samen te kijken naar vervolgstappen. Dit kan van alles zijn: van psychische ondersteuning tot hulp bij een vervuilde woning. Wij brengen de persoon in contact met de juiste instantie.”
“We handelen snel om te voorkomen dat situaties uit de hand lopen” – Merel Beernink, regisseur Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) bij de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM).
Korte lijntjes 
De samenwerking tussen de politie, wijk-GGD’ers en andere zorgverleners verloopt goed. “We staan allemaal met elkaar in contact”, zegt Hendrik. “Als wij merken dat iemand zorg nodig heeft, dan kunnen we dat direct doorgeven aan de wijk-GGD’ers. En andersom laten zij ons weten dat zij de situatie oppakken en dat de persoon hulp krijgt.” Merel benadrukt het belang van korte lijntjes: “We werken niet alleen samen met de politie, maar ook met de gemeente Arnhem, huisartsen, GGZ-instellingen, wijkteams en welzijnsorganisaties. Iedereen is betrokken. Daardoor kunnen we snel schakelen en mensen zo goed mogelijk helpen.”
Impact op de wijken
De wijk-GGD’ers spelen een belangrijke rol in het verminderen van overlast en het versterken van de leefbaarheid in Arnhemse wijken. “Mensen die in de war zijn, veroorzaken vaak overlast zonder dat ze dat zelf doorhebben. Dit kan voor frustratie zorgen bij de buren”, vertelt Hendrik. “Het is fijn dat we nu kunnen zeggen: ‘De wijk-GGD’ers komen morgen langs om het verder op te pakken.’ Dat geeft de persoon in kwestie rust, maar de buren ook.” Merel knikt. “We hebben niet alleen oog voor de persoon met verward gedrag, maar ook voor de omgeving. Als iemand al jaren naast een verwarde buurman woont, kan dat veel impact hebben. We proberen ook die mensen te ondersteunen en duidelijk te maken dat ze altijd hulp kunnen vragen.”
Plannen voor de toekomst
De pilot loopt nu een jaar en de resultaten zijn positief. “De samenwerking tussen de partners is verbeterd”, zegt Hendrik. Merel vult aan: “En we merken dat we sneller kunnen handelen bij meldingen van verward gedrag. We kunnen het nog niet in cijfers uitdrukken, maar we zien écht dat deze preventieve aanpak voorkomt dat situaties uit de hand lopen. Na de pilot gaan we evalueren.” Op dit moment wordt onderzocht of de pilot in de toekomst verder kan worden uitgebreid. Niet alleen in Arnhem-Oost, maar ook in andere delen van de stad. “Er is duidelijk behoefte aan deze aanpak”, merkt Hendrik. “Als politie richten we ons graag op datgene waar we goed in zijn: boeven vangen. De wijk-GGD’ers zorgen voor de juiste zorg op het juiste moment. Dat is hun specialiteit.”
Doe mee
Samen vooruit! Of je nu inwoner, ondernemer, professional of partner bent, er is een rol voor iedereen om samen te werken en positieve verandering te creëren in de wijken. Het Nationaal Programma Arnhem-Oost nodigt je uit om mee te doen en samen het verschil te maken.
als organisatie
Bijdragen aan de positieve verandering kan op allerlei manieren. Wil jouw organisatie of onderneming deelnemen aan dit project, of wellicht zelfs partner worden?
als bewoner
Zonder de inzet van onze enthousiaste wijkbewoners komen de projecten niet van de grond. Wil jij ook bijdragen aan de positieve verandering in jouw wijk?